محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1662
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
تمهيد مراسم يگانگى و مودّت ، و ترفيه حال رعيّت ، و گشايش ابواب منافع تجارت بر روى عامه برايا ، ما بين دولتين عليّتين معاهدهء دوستى و تجارت منعقد شود ، لهذا دولت عليّهء ايران عاليجاه ، مقرّب الخاقان ، ميرزا جعفر خان مهندسباشى عساكر منصوره ، ايلچى مختار دولت عليّه ايران در دربار عثمانيه ، صاحب نشان صورت همايون ، و نشان اوّل شير و خورشيد سرتيپى ، و صاحب دو حمايل افتخار سبز و سرخ ، و نشان افتخار دولت عليّه عثمانيه را از قرار دستخط اعليحضرت همايون ، و امضاى جناب جلالتمآب اجل افخم حاجى ميرزا آقاسى در اين خصوص وكيل و مختار نموده ، و اعليحضرت پادشاه بلجيقا از قرار دستخط همايون ، و امضانامهء جداگانه ، جناب برونفرانو واجان ، وزير بحر و برّ ، وزير مختار دولت بهيّهء بلجيقا مقيم اسلامبول ، صاحب منصب و نشان اعليحضرت پادشاه تمامى مملكت بلجيق ، و صاحب نشان درجهء اوّل آبرو و عزّت دولت فخيمهء فرانسه و صاحب نشان افتخار دولت عليّهء عثمانيه را در اين باب مأذون و مختار ساخته . لهذا مأمورين مذكورين بعد از تبديل اختيارنامهء طرفين قرار معاهده را در ضمن هفت ماده به نهج آتيه دادهاند . مادهء اوّل - فيمابعد ما بين دولت عليّه ايران و دولت بهيّهء بلجيقا و تبعهء ايشان اساس دوستى مؤبّد پايدار و برقرار شود . مادهء دويّم - تبعهء دولتين عليتين آمنا و سالما به مملكت يكديگر تردّد و گشتوگذار نمايند ، و هركدام خواهند با كرايه به امر تجارت و نشيمن خود منزل و حجره و اسباب را حايره كنند مأذون باشند ، و از طرف مباشرين ديوان ممانعت نشود و در حق آحاد رعيّت دولتين رعايت و حرمت ملحوظ شود ، از اجحاف و ستم محروس و مصون باشند . و اگر يكى از دولتين ذيشوكتين با دولتى ديگر جنگ و محاربه داشته باشد اصلا به دوستى ابدى اين دولت به هيچوجه خلل نخواهد رسيد . مادهء سيّم - اشخاصى كه از تبعهء دولتين بهيّتين به عنوان تجارت يا سياحت به ممالك يكديگر مىروند تا توقّف مىنمايند در حق آنها لازمهء احترام مرعى شود ، از عوارض و تقسيم معاف باشند ، و در وقت دخول و خروج تجار دولت بلجيقا از امتعهء آنها در يك جا يك دفعه از صد پنج گمرك زياده مطالبه نشود ، و از